Cem İbadetimiz
Aleviliğin temel ibadet şekli cemdir. Cem; sözlük anlamı olarak toplanma, birlik olma, bir araya gelmek demektir.
Hz. Muhammed'in miraç dönüşü Kırklar Meclisi'ne katılarak cem olduğuna inanılır.
Cemin yapıldığı mekâna Cemevi denir; evlerde de cem olunabilir.
Cemi diğer inançlardaki ibadetlerden farklı kılan en önemli unsur, cemde bulunanların aynı zamanda toplumda hesap vermekle yükümlü olmalarıdır. Cemde bulunanlar birbirlerine rızalık vererek birbirlerinden razı olmalıdırlar.
Ceme katılan bir kişi başka birine dargınsa, bu iki kişinin dargınlıkları giderilmeden, barışmaları sağlanmadan ceme başlanmaz.
Alevilerin temel ibadeti olan cem, bir dede veya ananın rehberliğinde yerine getirilir. Aynı zamanda cem ibadetinde 12 hizmet de görev yapmaktadır.
Suç işlemiş kişi ceme alınmaz. Cemin başında Ana veya Dede, ceme gelen canlara şu sözlerle ceme başlar:
Bir hata ve bir kusur işleyen varsa, er meydanında özünü dara çeksin; içiniz size, dışınız bize.
Cem, perşembeyi cumaya bağlayan gece yapılır. Ancak uygun ve müsait olunan, istenen bir günde de cem yapılabilir.
Cemde 12 Hizmet
Ana / Dede
Muhammed, Ali ve Hacı Bektaş Veli'yi temsil eder.
Rehber
Cemde soru ve sorunu olan canları, Ana/Dede'nin karşısına getirip meydanda dara çeker. Rehber, kişileri tanıdığı için doğru söyleyip söylemediklerini teyit eder.
Gözcü
Cemin sessiz ve sakin geçmesini sağlar. Cemin bekçisidir.
Kapıcı
Ceme gelen canları karşılar, gelen canlara yer gösterir ve cem sırasında Cemevine giriş-çıkışları kontrol eder.
Çerağcı (Delilci)
Cemevinin aydınlatılmasını sağlar; mumları (çerağları) hazırlar ve uyandırır.
Niyazcı (Kurbancı)
Kurbanları tekbirler ve tığlar. Gelen lokmaların dağıtımını sağlar.
Süpürgeci (Ferraş)
Cemevinin temizliği ile meşgul olur.
Tarıkçı
Tarık ile yapılan görgü cemlerinde hizmeti yapan kişidir. Tarık, Rıdvan Ağacı'nın bir dalıdır; bu ağacın dalına da Tarık-i Evliya denir.
İbrikçi (Tezekar)
Cemde iki can birbirlerinin eline su dökerek niyaz olur; ardından Ana/Dede'nin karşısına geçerek Ana/Dede'nin eline de su dökerek niyaz olup yerlerine otururlar.
Peyikçi (Haberci)
Cem olacağını tüm canlara duyurur.
Sakacı
Kerbela'da şehit olanlar aşkına canlara su dağıtır.
Zâkir (Âşık)
Cemde beyitleri, nefesleri, tevhitleri, duaz-ı İmam, mersiye ve semahları zikreder.
İznikçi
Ceme gelen canları karşılayan, ayakkabılarını düzenleyen candır.